Psikolojik Danışmada Terapötik Koşullar : Empati

empati ve terapi, terapide empati, psikoterapide empati, psikolojik danışmada empati neden önemli, psikoterapide empati nedir

Psikolojik Danışmada Terapötik Koşullar : Empati
05 Kasım 2016 Cumartesi 21:56

İnsanlar hayatları boyunca zaman zaman yardıma ihtiyaç duyarlar. Bu yardım bizlere farklı insanlar tarafından karşılanır. Kimisi profesyonel kişiler tarafından kimisi de yakın arkadaş, eş, dost tarafından karşılanır. Bunlar arasında psikolojik danışmanlar profesyonel bir şekilde yardım verenler kategorisindedir.  Profesyonelliğin beraberinde getirdiği bir takım özellikler mevcuttur. Bu özellikler; empati kurabilme, saygılı olma, saydamlık gösterebilme, bir duyguyu düşünceyi olayı veya durumu somutlaştırabilme, şimdiye bağlı olarak ilerleme, kendini açma ve yüzleştirmedir. Bahsettiğimiz özelliklere terapötik koşullar da denilmektedir. Terapötik koşulların her biri tek başına kullanılmamaktadır.  Empati kuran bir psikolojik danışman aynı zamanda saygılı, saydam ve somutluğa uygun olmalıdır. Terapötik koşullardan biri olan empatiyi anlatmaya başlayalım.

empathy_true_1_900Empati, diğerinin duygularının yoğunluğunu ve anlatımını algılama ve anlama yeteneğidir (Mc. Whirter, J ve Voltan-Acar, N; 1985, 2000).

Empatide asıl yapılacak iki unsur şudur:

1) Danışanın duygularını ve düşüncelerini anlamak

2) Anlaşılanları doğru bir şekilde karşı tarafa iletmek

Danışanı anlamamız danışanın verdiği tepkilerden belli olmaktadır. Danışan ''Evet, aynen öyle, kesinlikle, hı hım, doğru'' gibi tepkilerde bulunuyorsa bu onu anladığımızı göstermektedir. Empati yapmanın yolu etkili dinlemeden geçmektedir. Her şeyden önce danışan dikkatli bir şekilde dinlenmelidir.  Dinlerken danışan odaklı olmalı ve onun dünyasından bakılmalıdır. Ancak empatinin sempatiye dönüşmemesine dikkat edilmelidir. Sempati,  danışanla birebir aynı duyguları yaşamak ve onun duygudurumuna sahip olmaktır.  Danışman sempati yaptığında danışanın yaşadıklarını kendisi yaşıyormuşçasına etkilenir ve danışma süreci bittikten sonra bile danışanını düşünür. Bu oldukça yanlış ve tehlikeli bir durumdur. Empati ile sempati arasındaki çizgiye dikkat edilmelidir.

Empatik Tepki Düzeyleri

Empatinin ikinci unsuru olarak ''anlaşılanları doğru bir şekilde karşı tarafa iletmek''  olduğunu söylemiştik.

Danışma sürecine göre empatik tepki düzeyleri vardır:

1) Başlangıç düzeyde empati

2) İleri düzeyde empati

Başlangıç düzeyde empatide danışman önce danışanın içinde bulunduğu duyguyu anlar ve o duyguyu yaşamasına sebep olan yaşantıya bakar.  Danışan ne anlattıysa danışman üzerine eklemeden kendi cümleleriyle aktarır.  Başlangıç düzeyi empati bundan ibarettir. Buradaki amaç danışanın kendini keşfetmesini  sağlamak ya da olan seviyeyi yükseltmektir.  İlk oturumlarda başlangıç düzeyi empati yapılmaktadır. Süreç ilerledikçe ileri düzey empatiye geçiş yapılır.

empathyfeature                                                                                                       

İleri düzeyde empatide danışman artık danışanın söylediklerinden daha fazlasını söyler. Yani danışanın söylediklerinin yanı sıra söylemediklerini  fakat davranışlarının, tavırlarının  ifade ettiği duyguları, düşünceleri  aktarmasıdır. Örneğin, danışanın önemli olan bir konuya geldiklerinde konuyu değiştirmesi ve danışmanın o konuyla ilgili danışanı yüzleştirmesi... Psikolojik danışmada terapötik koşullardan biri olan empati gerek danışma süreci gerek günlük hayatta kişiler arası ilişkiler olsun, çok önemli bir yere sahiptir. Empatiyi doğru bir şekilde kullanmalı ve uygun tepki düzeyinde yaşamalıyız.  

Kaynakça: Acar, Nilüfer V. (2015). Yeniden terapötik iletişim. Ankara : Nobel Yayıncılık.

Cormier, S. ve Hackney, H. (2015). Psikolojik danışma stratejiler ve müdaheleler. Ankara : Pegem Akademi.

Tuğba BAYRAM

İstanbul Kültür Üniversitesi - Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü/4.sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.