Albert Ellis’in Akılcı Duygusal Davranışçı Terapisi (REBT)

akılcı terapi, albert ellis terapi, rebt nedir, rept terapi, rep terapisi nasıl uygulanır, albert ellis kimdir, akılcı duygusal davranış terapisi nedir

Albert Ellis’in Akılcı Duygusal Davranışçı Terapisi (REBT)
05 Ocak 2017 Perşembe 20:28

‘İnsanlara rahatsızlık veren olayların kendisi değil, bu olaylara getirdikleri bakış açılarıdır.’ REBT terapisinin özünü iyi bir şekilde anlatan, Epiktetus’a ait olan bu ifade; bu terapinin köklerinin Zenon felsefecilerine kadar dayandığının kanıtı gibidir (Engler, 2014).

İnsanlar işaretleri, sembolleri ve dili; algı, hareket, düşünce ve duygu gibi temel insani süreçlerinde kullanırlar. Bu yüzdendir ki düşünmek sadece hatırlamak, problem çözümlemek ve öğrenmek gibi eylemlere değil, aynı zamanda algılamaya, hareket etmeye ve duygulara da sebep olur. Kısacası bir insan için basitçe bir şey üzerinde ‘düşünüyor’ demek yerine ‘algılıyor, hareket ediyor, hissediyor ve DÜŞÜNÜYOR’ dememiz daha doğru olur. Düşüncelerimiz de duygularımız da birbirinden ayrılamayan, tek bir şeyden meydana gelmeyen birçok olgunun birleşiminden oluşan bileşenlerimizdir. Bu sebeptendir ki davranış ve biliş birbiriyle yakından ilişkilidir. REBT de bu temelin üzerine kurulmuş bilişsel terapi  yöntemlerinin başlangıcını oluşturan bilişsel, duygusal ve davranışsal bir terapi yöntemidir (Engler, 2014).

Albert Ellis Kimdir?

REBT terapisini keşfeden Albert Ellis 1913 yılında Pittsburg’da dünyaya gelmiştir. Annesi ile babası ayrı, babasının iş gezilerinden dolayı babasıyla nadir görüşebilen ve sorunlarla dolu bir aile hayatına sahip olmuştur. Ailesindeki birçok kişide depresyon bulunmasına, zorlu bir çocukluk döneminden geçmesine rağmen kendisinde depresyon görülmemiştir. Ancak kız kardeşi gençliği süresince anksiyete ve depresyon gibi rahatsızlıklarla uğraşmıştır. Kız kardeşinin sahip olduğu ama kendisinde olmayan bu rahatsızlıklar, kendisinde hastalıkların genetik olabileceği gibi çevresel faktörlerin de etkili olabileceği düşüncesini uyandırdı. Çalışmaları sonunda geliştirdiği Akılcı Duygusal Terapi (REBT) sayesinde birçok danışanına yardımcı olduğu gibi kız kardeşinin rahatsızlıklarına da yardımcı oldu (Engler, 2014).

Akılcı Duygusal Terapi Nedir?

Bilişsel terapiyi ilk savunan kuramcılardan biri olan Albert Ellis, insanların kaygılı, sıkıntılı ve depresif olmasına insanların akılcı olmayan inançlarının ve yanlış akıl yürütmelerinin sebep olduğunu düşünür.  Ellis yanlış akıl yürütmeyi A-B-C süreci olarak işlemiştir.

A (Activating Experience) = Harekete Geçiren Deneyim

B (Belief) = İnanç

C (Consequences for emotions) = Duygusal Sonuçlar

Sizi harekete geçiren bir olay olduğunu farz edelim. Erkek/kız arkadaşınızın sizi arayıp ilişkinizi sonlandırmak istediğini düşünün. Ellis’e göre A süreci burada başlar. Ancak danışanların terapiste başvurmanızı sağlayan genelde C süreci, yani duygusal sonuçlardır. Çünkü kendinizi kızgın, depresif veya suçlu hissedersiniz.

Peki A sürecinden neden C sürecine geçeriz? Ortadaki basamağı atlamamızın sebebi başından beri var olan akılcı olmayan inançlarımızdır. Örneğimize geri dönecek olursak kız/erkek arkadaşınızın sizden ayrılmasına bu kadar üzülmenizin sebebi 'Hayatımdaki bütün insanlar tarafından sevilmeliyim ve onaylanmalıyım.’ gibi sizin de farkında olamayacabileceğiniz bir yargıya sahip olmanızdandır. Bu ve benzeri o kadar çok işlenmiş hatalı düşüncelerimiz vardır ki bazen farkında olabilmek için bir uzmanın yardımına ihtiyaç duyarız (Burger, 2004).

Nasıl Uygulanır?

Akılcı duygusal terapistleri iki amaca ulaşmaya çalışır. Öncelikle danışanlarının akıl dışı inançları nasıl oluşturduklarını ve danışanların problem çözümünde nasıl bir hata yaptığını anlamaya çalışırlar.

İkinci olarak ise bu akıl dışı inançları akılcı inançlar ile değiştirmeye çalışırlar. Mesela yukarıda verdiğimiz örneğimiz için, romantik ilişkinizin bitmesinin depresyon nedeni olmak yerine, ilişkinizin devam etmesini istediğinizi fakat bütün ilişkilerin yürüyemeceğini ve daha düzenli bir ilişki kurmak istediğinizi düşünebilirsiniz.

Yani A önermemiz aynı kalırken B önermesi durumu ‘can sıkıcı ama dünyanın sonu değil’ olarak değiştirmektedir. Aynı zamanda akılcı duygu terapistleri danışanlara akıl dışı inançlarını ve bu inanışların yanlış karara sebep olduğunu anlamalarına yardımcı olur (Burger, 2004)

Kendini Eğitme ve Tedavi Etme:    

Bütün kuramların psikoterapilerinde olduğu gibi bilişsel psikoterapilerin hedeflerinden biri de danışanların terapiste başvurmalarına yol açan sorunlarla baş edebilmelerini sağlamaktır. Fakat bilişsel terapinin tek amacı bu değildir. Bilişsel terapi danışanının kendisinin farkına varmasını ister. Bir dersten veya önemli bir sınavdan başarısız olmalarının, onları değersiz kılmadığını anlamalarını sağlar. Hayatımızda sıkıntılı durumlarla sürekli karşılaşacağımız için bizi o durumlarda nasıl davranmamız gerektiği konusunda eğitir, sorunlarla nasıl başa çıkacağımızı öğretir (Burger, 2004).

Kendini eğitme REBT terapisinin önemli bir parçasıdır. Akılcı duygu terapide, danışanlardan kendilerine sıkıntı yaşatacak düşüncelerden bahsetmelerini ve onların yerine daha uyumlu düşünme yöntemlerini benimsemeleri sağlanır. Danışanların zorlu durumlarda iç konuşmalar hazırlamalarını önerir. Örneğin; sahne korkusu olan bir kadın için sahneye çıkmaya hazırlanırken ‘Heyecanlanmamak için ne yapabileceğini düşün’ demesi öğretilebilir (Burger, 2004).

REBT terapisi kullandığı yöntem açısından zorlu bir sürece sahip olsa da,  REBT terapisi ve benzer bilişsel terapilerin başarısı pek çok danışan üzerinde kanıtlanmıştır.

Kaynakça:

Burger, J.M. (2004). Kişilik (1). (İ.D.E., Sarıoğlu, çev.). İstanbul: Kaknüs Yayınları(2006).

Engler, B. (2014). Personality theories. Wadsworth: Cengage Learning.

Özge Nur Yeroğlu

Bahçeşehir Üniversitesi - Psikoloji Bölümü/3. sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.