Ölümcül Saflık: Ortoreksiya Nervoza

yeme bozukluğu, ortoreksiya nervoza, sağlıklı beslenme nasıl olur, ortoreksiya nervoza nedir, ortoreksiya nervoza belirtileri, ortoreksiya nervoza tedavisi

Ölümcül Saflık: Ortoreksiya Nervoza
26 Mart 2017 Pazar 17:31

Sanayileşme, tüketimin hızlanmasını birlikte getirdi.  Bu denli hızlanan tüketimde aynı zamanda üretim de hızlanmalıydı. Hızlanan üretim ise başta gıdalar olmak üzere tüm malzemelerde bir kolaycılığa neden oldu. Bu kolaycılığı sağlayan birtakım sentetik ve kimyasal ürünün zararı ortaya çıktıkça insanlar sağlıklı besinler tüketmeye, organik ürünlere yeniden yöneldi.

Her ne kadar bu ürünlere yönelim başlamış olsa bile yine de akıllarda ürünün sağlıksız olduğu, iyice araştırılması gerektiği kaldı. Bu düşünce ise zamanla takıntı halini aldı. DSM-V’te tanımlı olmasa bile Ortoreksiya nervoza ciddi bir yeme bozukluğu olarak karşımıza çıkmaya başladı (Tek, 2016).

Peki, Nedir Bu Ortoreksiya Nervoza?

Ortoreksiya nervoza en basit tanımı ile “sağlıklı yeme takıntısı bozukluğudur.“ Sağlıklı yemenin nesi bozukluk diyecek olursanız; ürünleri satın alırken veya hazırlarken aşırı takıntılı bir biçimde eğilme, tüketim biçimine kadar ince ayrıntılarla inceleme gibi hafif semptomlarla başlayıp sağlıksız olduğuna inanılan yiyeceğin görüldüğü ortamda nefret, tiksinti, aşırı stres hissetmeye hatta sağlıklı olduğu düşünülen yiyecekler alınamıyorsa kendini saatlerce, günlerce aç bırakmaya kadar uzanan bir hastalıktır (Arusoğlu, 2008).

İlk olarak 1996 yılında Steven Bratman’ın ortaya attığı bu isim aslında belirli bir tanı koymak için değil yalnızca hastalarına fikir vermek ve sağlıklı yiyecek almanın çok iyi olmadığı konusuna dikkat çekmek istemesi ile ortaya çıktı (Kratina, t.y.)

Ortoreksiya nervoza, dürüst yeme fiksasyonu anlamına gelir. Bu bozuklukta kişinin takıntılı derecede düzenli ve değişmeyen belirli bir yeme çizelgesi vardır. Bu çizelge asla değişmez, örneğin sadece brokoli çorbası ile haşlanmış patatesin sağlıklı olduğuna inanan ortorektik bir birey asla haşlanmış brokoli yemez ya da kızarmış patatesi tercih etmez. Kızarmış patatesi gördüğünde tüm mutfağı yıkıp yakacak kadar derin bir nefret ve stres altına girer.

Eğer yeme düzenlerinde es kaza bir değişim olursa da kendilerini öldürecek biçimde sıkı diyet ve egzersiz sürecine girerler. Yiyecek alımları öyle kısıtlanır ki vücutta var olan tüm besin maddeleri yavaşça tüketilir. Çünkü olumlu ve sağlıklı bir beslenme biçimi ancak tüm besinleri yeterince almak ile gerçekleşir (Kratina, t.y.).

Ortoreksiya DSM’de henüz klinik olarak tanımlı bir bozukluk değil dedik, fakat pek çok yönden tanımlı bozukluklara benzemektedir.

 Takıntılı biçimi ile obsesif kompulsif bozukluğa, tek veya birkaç besine odaklandığı diğerlerini tiksindirici ve nefret verici bulduğu için kaçırgan kısıtlı yiyecek alımı bozukluğuna ve sağlıksız besinlerin var olduğuna inanılan ortamda aç kalınmasıyla anoreksiya nervoza ile benzerlik gösterir.

Ortoreksiya’nın klinik belirtilerini ölçmek için ORTO-11 ve ORTO-15 tanı takımları oluşturulmuş bu takımlardan ORTO-11 Türkçeleştirilmeye çalışılmıştır (Arusoğlu ve ark, 2008).

Kaynakça:

Tek, N., Ermumcu, Ş. (2016). Sağlık profesyonellerinde sağlıklı beslenme kaygısı: ortoreksiya nervoza. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 1(2):59-71.

Arusoğlu, G., Kabakçı, E., Köksal G. ve Merdol, T. (2008). Ortoreksiya nervoza ve orto-11’in türkçeye uyarlama çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 19(3): 283-291.

Kratina, K. (t.y.) https://www.nationaleatingdisorders.org/orthorexia-nervosa, erişim tarihi: 26 Mart 2017.

Elif İrem Erdemir

Yıldız Teknik Üniversitesi - Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik/ 2.sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.