Enkoprezis (Dışkı Kaçırma)

enkoprezis, istemli dışkı kaçırma, istemsiz dışkı kaçırma, enkoprezis makale, enkoprezis tedavi, enkoprezis teşhis ve tanı, enkoprezis tanı kriterleri dsm

Enkoprezis (Dışkı Kaçırma)
05 Temmuz 2017 Çarşamba 22:46

Enkoprezis Türkçe adıyla dışkı kaçırma, genellikle istemsiz olmakla birlikte istemsiz olarak da gerçekleşebilen dışkının tuvalet gibi normal olmayan yerlere yapılma durumudur.Çoğunlukla kronik kabızlık sonucu oluşur, ancak %5 kadarında kabızlık olmadan da enkoprezis görülebilir (Erkan ve Tümay, 2001).

Enkoprezisin erkeklerde kızlardan 3 kat daha fazla görüldüğü bilinmektedir. Enkoprezisi olan çocuklarda DEHB sıklığının genel popülasyona oranla 10 kat daha fazla olduğu bildirilmektedir (Bozkurt ve Şahin, 2016).

Tanı Kriterleri:

 -En az üç ay içinde, her ay en az bir kez yaşanması,

 -Kronolojik yaşın en az 4 olması,

 -Kabızlıktan bağımsız bir durum olması,

 -Herhangi bir sağlık durumuyla ilişkilendirilmemesi.

 Doğuştan itibaren çocukta dışkı kontrolü hiç gelişmeden enkoprezis görülürse bu birincil (primer) enkoprezis, yaşamının bir döneninde dışkı  kontrolü geliştikten sonra enkoprezis başladıysa bu ikincil (sekonder) enoprezis olarak adlandırılır (Çalışkan vd., 2015).

 Altını ıslatma sıklıkla gece görülürken, dışkı kaçırma ise gündüz görülür. Enkoprezis çocuğun çamaşırına leke bulaşması ya da yoğun bir şekilde  dışkı bulaşması şeklinde olabilir. Çocuklar böyle bir durumla karşılaştıklarında genellikle utanırlar ve çamaşırlarını saklarlar. Enkoprezis,  tekrarlayan bir durum olduğundan gerek ailede gerekse çocuklarda stres ve kaygıya sebep olan bir durumdur. Aynı zamanda bu bozukluğu yaşayan çocuklarda çeşitli davranış sorunlarına da rastlanmakta ve bu çocukların okul başarılarının düşük olduğu görülmektedir.

Enkoprezisin Nedenleri:

Bu çocuklarda dışkılama ya da kakayı tutma işleyişlerinde yapısal bir bozukluk yoktur. Bu nedenle sorun işlevseldir (fonksiyonel) (Çalışkan vd., 2015).Enkoprezisin nedeni tam olarak bilinmemektedir. Genel olarak biyolojik, psikolojik ve sosyal etkiler olarak sınıflandırılabilir.

Enkoprezisin önemli bir nedeni olarak kabızlık gösterilmektedir.Çocuklar sıkça dışarda oyun oynayarak vakit geçirdiklerindenenkoprezis görülen vakalarda dışkının kaçtığı anlar genellikle çocukların oyun oynarken yaptıkları çeşitli hareketler esnasında olmaktadır.Bu sırada durumla ilişkili kasların istemsiz çalışması sonucu olay gerçekleşir.

Diğer bir neden ise psikolojik olaylar olabilmektedir. Özellikle anne ve baba arasında yaşanan ya da kardeşlerle olan problemler gibi aile içi sorunlar da enkoprezisi tetikleyen etkenlerdendir. Ancak, çocuğun dışkı kaçırmasını öncelikle ve sadece böyle bir nedene bağlamak asıl nedenin gözden kaçmasına ve sorunun daha da derinleşmesine neden olabilir (Çalışkan vd., 2015).

Tuvalet eğitimi sırasında anne ve çocuk arasındaki olumsuz ilişki de enkoprezisin bir diğer nedeni olarak görülebilir. Tuvalet eğitimi verilirken çocuğa yönelik uygulanan sert davranışlar ve katı disiplin, bu tür davranışlara bir tepki olarak çocuğun dışkı kaçırmasına sebep olabilmektedir.

Enkoprezisin Tedavisi:

Enkoprezisin tedavisinde tuvalet eğitimi, davranış terapisi, farmakolojik ve fizyopatolojiye dönük yaklaşımlar yer almaktadır (Çalışkan vd., 2015).

Tedavide önce nedene yönelmek gerekir. Enkoprezisin nedeninin iyi belirlenmesi tedavinin başarılı olmasında önemli bir etkendir. Nedenlerin erken teşhisi, tedavinin de erkenden başlamasını sağlar.

Öncelikle tedavide aileye sorun ile ilgili bilgi verilmelidir (Goulet, 1999). Dışkı kaçırma eylemi alışkanlık haline dönüşebileceğinden ebeveynlerin duruma verecekleri tepkiyi doğru ayarlamaları gerekmektedir. Ani ve sert bir tepki durumu şiddetlendirebileceği gibi süreğenliğini de artırma riski taşır. Bunun gibi tuvalet eğitiminin zamanı, mevsimi de büyük önem taşır. Çocuğun kaslarının gerekli olgunluğa ulaşmış olması eğitimdeki ilk koşuldur. Hem çocuğun duruma alışması hem de ortaya çıkabilecek olumsuz durumları engellemek amacıyla gün içerisinde belirli aralıklarla (sabah uyandığında, yemek yediğinde ya da su içtiğinde, gece yatarken vs.) çocuğun tuvalete çıkması sağlanmalıdır. Bu süreçte çocuğun yaptığı hatalara aşırı tepkiler verilmemeli, hoşgörüyle yaklaşılmalı ve cezalar verilmemelidir. Ayrıca, kabızlık durumunda mutlaka doktora başvurulmalıdır.

Kaynakça:

Erkan, T. & T. Tümay, G. (2001). Kabızlık Dramatik Bir Olay Mıdır? Türk Pediatri Arşivi, 36, 186-191.

Çalışkan, H.,Avşaroğlu, S., Efilti, E., Arslan, G., Görgün, B., Öğülmüş, K., Bural, B. & Baltacı, Ö. (2015) Çocuk ve Ergenlerde Gelişimsel ve Davranışsal Bozukluklar Ankara: Vize

Bozkurt, H. & Şahin, S. (2016). Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğunda Atomoksetin İle Düzenlenen Bir Enkoprezis Olgusu, Türk Psikiyatri Dergisi, 27(2): 147-148

Goulet, O. (1999). Management Of ChronicConstipationInTheİnfant. Archives De Padiatrie: OrganeOfficiel De La SocieteFrancasie De Pediatrie, 6(11), 1224-1230.

SENA TOPAL

Yıldız Teknik Üniversitesi- Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik/ 2. Sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.