Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu

dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu dehb, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu nedenleri, dehb belirtileri, dehb çözümü

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
20 Şubat 2017 Pazartesi 20:56

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ilk çocukluk çağlarında yani üç yaş civarında başlayıp çoğunlukla ergenlik döneminde de devam eden; etkinlikleri düzenlemede, dürtüleri kontrol altında tutmada gözlemlenen ve dikkat süresindeki kısalık ile hareketliliğin normalden fazla olmasıyla ayırt edilebilen nöropsikiyatrik bozukluktur.

 “Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu aşırı hareketlilik, davranışı engelleme eşiğinin düşük olması, dikkati gereken yere, gereken biçimde ve sürede yönlendirememe, arkadaş ilişkilerinde ve topluma uyumda güçlük çekme ve okul başarısızlığı gibi davranışsal özellikleri içerir.” (Kiriş ve Binokay, 2010: 1).

Bireylere dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı koyabilmek için bireyin okula başlamış olması gerekmektedir. Çünkü bireyin dikkat süresi ile yoğunlaşma düzeyinin gelişim gösterip göstermediği öğrenim durumunun düzenli hale geldiği ilkokul yıllarında anlaşılmaktadır. Erkeklerde kızlara oranla daha çok görülmektedir.

Bireye dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı koyabilmek için şu şartları sağlaması gerekmektedir:

1)Belirlenmiş olan semptomlardan 6 tanesi bireyde minimum 6 ay gözlemlenmeli.

2)Belirtiler  en az iki farklı ortamda görülmeli.

3)Belirtilerden bazıları okul öncesi dönemde de bireyde gözlemlenmeli.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna sahip bireylerin %30’unda belirtiler erişkinlik

çağında kaybolmaktadır. Ancak %70’inde  sosyal ve duygusal problemler artarak etkisini sürdürmektedir. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğuna eşlik eden antisosyal kişilik bozukluğu ile madde kullanımı bireylerin birçoğunda görülmekte ve bu problemler ilerleyen yaşlarda artarak devam etmektedir.

“DEHB için 3 alt gruptan söz edilebilir:

1. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu; Bileşik Tip

2. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu; Dikkatsiz Tip

3. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu; Hiperaktif Tip” (Uyan ve ark., 2014: 22).

Nedenleri:

1)Psikososyal faktörler

2)Dağılmış aile yapısı,

3) Ebeveynler arasında yaşanan problemler,

4) Ebeveynlerde psikiyatrik rahatsızlık öyküsü,

5)Bireyin ailede ilk veya tek çocuk olması,

6)Annenin doğum öncesi ya da doğum anında tıbbi ve duygusal problemlerinin bulunması, 7)Hamilelik sürecinde sigara ve alkol kullanımı,

8)Doğum sırasında oluşan sorunlar,

9) Düşük doğum ağırlığı ve anne sütünün erken bırakılması.

10)Olumsuz ebeveyn tutumları,

11) Arkadaşları arasında dışlanma.

Belirtileri:

***Temel belirtiler; dikkatsizlik, hiperaktivite ve dürtüselliktir

*Dikkati toplamada zorluk yaşama,

*Dikkatin çok kolay dağılması,

*Düzensizlik,

*Oyuncak ve eşyalarına sahip çıkamayıp çoğunlukla kaybetme,

*Verilen görevleri ve yerine getirilmesi gereken sorumluluklarını unutma,

*Sırasını bekleyememe,

*Sabırsız olma,

*Acelecilik,

*Karşısındakinin sözünü kesme,

*Yapmakta olduğu faaliyeti devam ettirememe,

*Sinirlilik,

* Düşünmeden karar verme ve 'kazaya yatkınlık',

*Güvensizlik ve düşük özgüven

*Söz dinlememe

*Akademik yönden başarısızlık

*Sosyal yönden uyumsuzluk

“Bu durumdaki bir birey, enerjisinin çoğunu özür dilemeye ve disfonksiyonel davranışını kapatmaya çalışmaya ayırabilir. Düşük benlik saygısı, kendinden emin olamama ve yalnızlık geliştirebilir. Bu süreçte, kim olduğuna ilişkin sahip olduğu saygıyı kaybetme riskini yaşar. Diğer bireyleri gerçek kimliğinden uzak tutmak için sosyal maskeler ardına saklanabilir. Bütün bunlar, yalnızlık ve endişe duygularını ve depresyonu gizleyen durumlardır.”(Tınaz, 2004: 196)

Tedavisi:

-Erken teşhis,

-İlaç tedavisi,

-Psikoterapi ve ailenin bilgilendirilmesi,

-Ailelerin eğitim programlarına dahil edilmesi.

Kaynakça:

Doğangün, B., Yavuz M. (2011). Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu. Türk pediatri Arşivi Dergisi, 46, 25-28.

Uyan, Z., Peker, G. C., Tekiner, S., Ulukol, B.(2014). Ergenlerde dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu sıklığının araştırılması. Konuralp tıp dergisi, 6(3), 21-26.

Kiriş, N., Binokay, S. (2010). Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun fizyolojik temelleri. Arşiv, 19, 1-11.

Tınaz, D. (2004). Ergen ve yetişkinde ADHD-Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu. Hasan Ali Yücel eğitim fakültesi dergisi, 1, 195-206.

Öztürk, S., Kaymaklı, D. A.(2004). Dikkat dağınıklığı aşırı hareketlilik bozukluğu olan çocukların anneleri için bir eğitim programı. Boğaziçi üniversitesi eğitim dergisi, 21(2), 1-13.

Aylin TUFAN

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi- Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü/3.sınıf.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.