Thorndike'ın Öğrenme Kuramı

thorndike kuramı, thorndike öğrenme kuramı, Thorndike'ın Bağlaşımcılık Kuramı, bağlaşımcılık kuramı nedir, thorndike bağlaşımcılık kuramı, thorndike kedi deneyi

Thorndike'ın Öğrenme Kuramı
22 Eylül 2016 Perşembe 09:26

Thorndike öğrenme kuramı, Thorndike’ a göre öğrenme deneme-yanılma yolu ile gerçekleşir. Bu fikre göre Thorndike operant koşullanmanın temelini ortaya atmış, Skinner ise bu yöntemi destekleyici ve geliştirici bir dizi deneyde bulunmuştur. Operant koşullanmada klasik koşullanmadan farklı olarak T-U yani tepki-uyarıcı bağı vardır. Organizma önce harekete geçer, uyarıcıdan bir uyarı alır. Bu uyarı hoşa giderse davranış devam eder ve kalıcı olur, uyarıcıdan alınan uyarı hoşa gitmez ise davranış daha gözlemlenmez.

Edimsel (operant) koşullanmada kullanılan şu basit deneye göz atarsak daha açıklayıcı olur: Bu deney bilindiği üzere küçük bir kutuya konulan farenin deneyidir. Manivelaya bastığında yiyecek düştüğünü gören fare, tekrar yiyecek almak adına manivelaya basar. Thorndike’ın öğrenme tanımı da böyledir. Organizmanın hoşuna giden bir uyarıcıyla karşılaşması öğrenmeyi gerçekleştirir ve davranışı kalıcı hale getirir (Balcı,2007). Bağlaşımcılık kuramı ise Thorndike’ın ortaya attığı üç temel öğrenmeden biridir. Bağlaşımcılık kuramında bahsedilen, uyarıcı ve bu uyarıcıdan organizmaya gelen hoşa giden uyarı ile organizmanın tepkisi arasında oluşan sinirsel bağdır.

Thorndike ve Kedi Deneyi:

Bu deneyde düzeneğe kedinin hoşuna gidecek bir uyarıcı koyulur, değişik bir uyarıcı seçelim mesela yaş mama, kedi leziz yaş mamayı almak için dolanır durur kutunun içinde, belirli bir süre yaş mamaya ulaşma yolunu bulamazsa deney sonlanır. Eğer kedi, leziz yaş mamayı almak konusunda akıllıca davranırsa deney başarılı olur. Kedi yarım saatte düzeneğin ipini çekmek ya da pedalına basmak gibi rastgele bir eylem gerçekleştirir. İkinci kez yaş mamayı yemek için tekrar yol arar, yirmi dakika sonra tekrar ipi çeker, üçüncüde daha basit bir biçimde –on dakikada- yaş mamasına ulaşır. Dördüncü denemesinde bizim obur kedimiz artık kutuya gider, ipi bulur ve yaş mamasına kavuşur. Bu şekilde sonuçlanan başarılı bir deney

thorndike-cat-box

Thorndike’ın teorisinin deneysel temelini oluşturur.    

Bağlaşımcılık kuramının temel ilkelerini bir liste altında toparlarsak:

1. Etki İlkesi

2. Hazırbulunuşluk İlkesi

3. Tekrar İlkesi

4. Deneme- Yanılma İlkesi

5. Küçük Adımlar İlkesi

Etki ilkesine göre;  hoşa gitmeyen sonuç alan organizma davranışı sonlandırır. Hoşa giden bir sonuca ulaşırsa davranışın yeniden ortaya çıkma olasılığı artar (Turan,2006). İpi çektiğinde yaş mamaya ulaştığını fark eden kedi bu davranışı tekrar etme eğiliminde olacaktır. Guthrie’nin kuramında olduğu gibi Thorndike’ın kuramında da hazırbulunuşluk ilkesi ön plandadır. Davranışın gerçekleşmesi için fizyolojik ve sosyal olarak bireyin yeterli olması gerekir (Turan,2006).

Thorndike’ın kuramında ortaya attığı bir başka durum da davranışın gerçekleşme sıklığıdır. Davranış ne kadar tekrarlanırsa o kadar kolay gerçekleştirilir. Bugünün test sisteminde karşılaştığımız gibi, ne kadar pratik yapılırsa davranış o kadar kolay gerçekleştirilir. Bu da tekrar ilkesi olarak karşımıza çıkar (Sever,2008). Kedi ilk seferde 30 ikinci denemesinde 20 üçüncü denemesinde 10 dakikada yaş mamaya ulaşmak için ipi çeker.

Metnin başında da bahsettiğim gibi Thorndike’a göre öğrenme bir deneme-yanılma  olayıdır. Küçük adımlar ilkesinde  ise davranış önce yavaş yavaş gerçekleşir ve belirli bir tekrardan sonra pratik kazanıldığında son, kusursuz halini alır (Berk,2009).

Kaynakça:

Balcı, Ayşe Sündüs, (2007). Fen Öğretiminde Yapılandırmacı Yaklaşım Uygulamanın Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.

Sever, Ertan, (2008). Öğrenme stilleri: İlköğretim 6-8. Sınıf Öğrencilerine Yönelik Bir Ölçek Geliştirme Çalışması, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir.

Berk, Süheyla, (2009). Davranışçı Kuramlar Thorndike ve Watson’un Ortaya Attığı İlkeler

Turan, Mehtap, (2006). Öğrenmede Davranışsal Yaklaşımlar

Elif İrem ERDEMİR

Yıldız Teknik Üniversitesi - Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü/2.sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
Bünyaminci - 1 yıl önce
Güzel yazı moruq
Avatar
ENES AYDIN - 3 ay önce
güzel olmuş