Kaygımızı Nasıl Kontrol Ederiz | Savunma Mekanizmaları

kaygıyla baş etme yolları, kaygıyı nasıl kontrol ederiz, savunma mekanizmaları, savunma mekanizmaları nedir

Kaygımızı Nasıl Kontrol Ederiz | Savunma Mekanizmaları
25 Şubat 2017 Cumartesi 15:17

Günlük yaşamda birçok problemle karşılaşırız. Peki ya bunları hep bilinçli bir şekilde mi çözüme ulaştırırız? İşte tam da burada Freud’ un bahsettiği savunma mekanizmaları devreye girer. Kaygı uzun süre tolore etmede yetersiz olduğumuz bir durumdur. İd ve süper egonun baskılarının çok fazla olduğu durumlarda ego gerçeği çarpıtmak ve dengeyi sağlamak ihtiyacını hisseder. Bu çarpıtmalar istenmeyen duygular olan kaygıyı oluşturur. Savunma mekanizmaları bireyi kaygıdan, suçluluk duygularından, bilinçsiz ruhsal çatışmalardan, bastırılan kabul edilemez bilinç dışı dürtülerden ve egonun karşı karşıya gelebileceği diğer tehditlerden koruyan ve genellikle bilinçsiz olan otomatik savunma tepkileridir (akt; Akın ve Şahin, 2014) . İd ve süper egonun istekleri bireyin kendini  olumsuz olarak algılamasına neden olmakta ve kendilik değeri düşmektedir. Birey bu nedenle savunma  mekanizmalarına başvurur (Akın ve Şahin, 2014). Freud ‘ un savunma  mekanizmaları şu şekilde sıralanabilir:

  1- Bastırma: Kaygı yaratan durumun bilinçten uzaklaştırılması veya bilinç düzeyine çıkmasının engellenmesidir. Çocuğun yeni doğan kardeşini      kıskanması ve bunu aynı zamanda kimseyle paylaşamaması bastırmaya örnektir.

  2- Yadsıma: Bilinçli düşüncelerde gerçeğin reddedilmesidir. Örneğin sevdiğimiz birinin ölümünü kabullenmemek bu duruma örnektir (Baloğlu, 2016).

  3- Yansıtma: Kabul edilemeyen bir dürtünün dışsallaştırılmasına denir. Örneğin birey kendisindeki düşmanlık duygusunu başkalarındaki düşmanca    tavırlara bağlayabilir.

  4-Mantığa bürüme: Birey bir düşünceyi kabul eder ama altında yatan düşünceyi reddeder. Kabul edilebilecek şekilde yeniden yorumlanır. Trafikte  kırmızı ışıkta geçen adamın ‘ben geçsem ne olacak ki?’ demesi buna örnektir (Baloğlu, 2016).

  5- Yüceltme: İstenmeyen duygu ve düşüncelerin, onaylanan ve beğenilen şekle dönüştürülmesidir. Freud ‘ un bakış açısına göre bütün sanatsal  yaratıcılığın çoğu cinsel ya da saldırgan enerjinin davranışlara yöneltilmesinde ortaya çıkar (Akın ve Şahin, 2014).

  6- Karşıt tepki geliştirme: Bir dürtünün tam karşıtını benimsemektir. Örneğin çok nazik birinin katliam yapması buna örnektir.

  7- Özdeşleşme: Başka bir kişinin nitelikleri bireyin kişiliğini ele geçirdiğinde ortaya çıkar (Akkoyun, F., Anlı , İ., çev., 2013).

8- Yer değiştirme: İstenmeyen bir durumun daha az tehlikeli bir kişiye yön değiştirmesiyle ortaya çıkar. Burada klasik örneği açıklayabiliriz, patronuna kızan bir adamın eve geldiğinde karısına bağırması yer değiştirmeye bir örnektir.

9-Gerileme: Bireyin içinde bulunduğu gelişim döneminden daha önceki bir döneme tekrar geri dönmesidir.  Genç bir kızın annesine ‘bana ne’ diyerek naz yapması buna örnektir.

10- Özgecilik: Diğer insanların sorunlarını yapıcı bir şekilde paylaşmak ve çözümlemektir. Bir parmağını kaybeden birinin ‘olsun canım en azından yaşıyorum ve hayattayım’ demesi buna örnek teşkil eder.

Kaynakça:

Akın, A. ve Şahin, R. (Ed.). (2014). Psikolojik danışma kuramları. İstanbul: Lisans

Akkoyun, F. (Ed.). (2013). Psikolojik danışma ve psikoterapi kuramları. Ankara: Nobel

Baloğlu, M. (Ed.). (2016). Kişilik psikolojisi. Ankara: Nobel

Ayşenur YÜKSEL

Gaziosmanpaşa Üniversitesi - Psikolojik Danışmanlık  ve Rehberlik/ 3. Sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.