Freud’un Yapısal Kişilik Kuramı

kişilik nedir, Freud kişilik kuramı, yapısal kişilik kuramı nedir, id nedir, ego nedir, süper ego nedir, kişilik tipleri nelerdir

Freud’un Yapısal Kişilik Kuramı
14 Şubat 2017 Salı 17:32

Kişilik, bireyin sahip olduğu ve bireyi diğerlerinden ayıran özelliklerin bütünüdür. Psikoloji’ de kişilik birçok açıdan incelenmiş ve bu konuda kuramlar oluşturulmuştur. Psikoloji’nin önemli isimlerinden Sigmund Freud ise kişiliği üç ana başlıkta incelemiştir ve üç kuram ortaya çıkarmıştır (Özdemir,2012). Bunlar;

* Topografik Kişilik Kuramı; kişinin davranışlarının bilinçaltı kaynaklı olduğunu savunur.

* Yapısal Kişilik Kuramı; kişiliğin üç boyutu olduğunu ve bunların id, ego ve süper ego olduğunu savunur.

* Psikoseksüel Kişilik Kuramı; bireyin doğumdan ölene kadar gelişim dönemlerini sınıflandırır ve kişilik üzerindeki etkisini açıklar.

Bu yazıda Sigmund Freud’un yapısal kişilik kuramından bahsedeceğiz. Freud’un yapısal kişilik kuramına göre kişilik üç bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler id, ego ve süperegodur. Kişinin davranışları, tercihleri bu üç kısımdan etkilenir.

İd; kişiliğin ilkel kısmıdır. Haz ilkesine göre hareket eder ve bu hiç değişmez. İd doyurulmak ister ve istekleri mantık dışı ya da toplum kurallarına aykırıdır. İd zaman, mekan tanımaksızın isteklerinin gerçekleştirilmesi için baskı kurar. Mantık dışı isteklerinin gerçekleşebilmesi için ego üzerine baskı yapar. İçgüdülerimiz, cinsel dürtüler, açlık gibi dürtülerden beslenir (Taymur, 2012).

Ego; kuralların olduğunu hatırlatır ve isteklerin buna göre şekillenmesini sağlar. Ego, gerçekliktir ve İd’in isteklerini dizginler ve düzenler. Düzenlemek görevidir. Ego dengeyi oluşturur. Doyurulması gereken cinsel isteklerin farkında iken aynı zamanda dış dünyanın da farkındadır. Ego ilkel istekler ve dış dünya arasında bir denge oluşturur. Ego açlık dürtüsünü fark eder ve onu doyurabilmek için topluma en uygun şeklini ortaya çıkarır (Akyıldız, 2006).

Süper ego; süper ego toplumun kurallarını kapsar. Değer yargıları ön plandadır. Aileden kazanılmış, gelenek ve görenekler önemlidir. İstekleri ahlaki değerlere göre düzenler ve kısıtlar.

İd’e göre hareket eden bireyler;

Zorba kişilerdir. Toplum kurallarına, ahlaki değerlere aykırı davranış gösterirler. Toplum tarafından dışlanırlar ve kabul görmezler. Başkalarının düşüncelerine, haklarına ve kişiliklerine saygı duymazlar. Kendinden başkalarını düşünmezler ve zevklerine düşkündürler.

Ego’su baskın kişiler;

İdeale yakın insan tipidir. Gerçekçidir, toplumun kurallarını göz ardı etmeden arzularını gerçekleştirmeyi amaçlar. Dengeli bir insandır.

Süperego’su baskın kişiler;

Mükemmelliyetçidirler. Katı kurallara sahip, baskıcı ve kuralcıdırlar. Her zaman en iyisini isterler, başaramamak onlar için çok vahim bir durumdur.

Kaynakça:

Özdemir, O. ve arkadaşları.(2012).Kişilik gelişimi.13 Şubat 2017, http://dergipark.ulakbim.gov.tr/pskguncel/article/view/5000076323/5000070379

Taymur, İ. ve Türkçapar, H.(2012).Kişilik: tanımı, sınıflaması ve değerlendirilmesi.13 Şubat 2017, http://dergipark.ulakbim.gov.tr/pskguncel/article/view/5000076334/5000070391

Akyıldız, H.(2006).Freud’çu liberal ve marksist kişilik kuramlarının türevi olarak toplum, iktisat ve siyaset teorileri. Akdeniz İ.İ.B.F. dergisi (11) 4-6.

Ayşe İrem DOĞRUL

Yıldız Teknik Üniversitesi - Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü/ 2. Sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.