Marcia Ve Kimlik Statüleri

marcianın kuramı nedir, marcianın kimlik statüleri nelerdir, dağınık kimlik nedir, ipotekli kimlik nedir, askıya alınmış kimlik nedir, başarılı kimlik nedir

Marcia Ve Kimlik Statüleri
09 Mayıs 2017 Salı 21:05

Marcia, kimlik statüleri kavramını önermekle kimliğin keşfi sürecini en üst noktaya taşımış ve kimlikle ilgili konulara farklı bakış açısı kazandırmış en önemli kuramcılardandır.

Kimlik statüleriyle ilgili bir kuram ortaya atmasının amacı; Erikson’un kazandırmış olduğu ve ego kimliği adını verdiği kavramı gözlenebilir ve ölçülebilir hale kavuşturmaktır.

Marcia, kimlik alanlarının başında gelen meslek ve eş seçimi konularında kuvvetli bir adanmışlığın olmasının ego kimliği oluşturmada  etkisinin olduğunu belirtmiştir (Atak, 2011). Marcia, klinik tecrübelerin edinilmesi sonucunda ve sosyokültürel durumlarda kişiyi anlama gayretiyle Erikson’un kuramını geliştirmiştir.

Literatüre bakıldığı zaman ise kimliğin en kapsamlı anlamının; bireyin “ben kimim?” sorusuna verdiği yanıt olarak tanımlandığı  görülmektedir.

Duyum, tutum ve çözüm şeklinde üç kavramla kimliği açıklayan  Marcia; “içsel bir kendilik yapılanması” şeklinde bir söylemin kimliği  açıklamada daha etkili olduğunu belirtmektedir.

Kimlik gelişimi ise cinsellik, ideoloji ve meslek alanlarıyla ilgilidir.

*Marcia kimlik keşfinin sonlanmasının belirli bir statü ile olduğunu ve bu statüler arasında geçişlerin meydana gelebileceğini söylemektedir.

Marcia, Erikson’un ortaya koymuş olduğu kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası şeklindeki ikili özellik gösteren durumu inceleyerek ergenin, bunalımlara ilişkin tutumlarına ve kendisine sosyal rol tayin edebilmesine göre karşılaştığı veya karşılaşabileceği “karar verme” ve “araştırma” seviyesine bağlı olarak dağınık kimlik, ipotekli kimlik, başarılı kimlik ve moratoryum olarak dört kimlik statüsü ortaya koymuştur.

Bu kimlik statüleri, ergenlerin kimlik gelişimi yaşadıkları süreçte içinde bulundukları durumu tanımlamaktadır

“Bu kimlik statüleri; değer sisteminin ve tutumların oluşmasına yönelik, kendini tanıma ve değerlendirme döneminden oluşan "kriz dönemi" ve gelecekteki tutumlar, değerler ve inançlarla ilgili davranışlara yön veren kararları alma döneminden oluşan, "yönelim dönemi" boyutlarında değerlendirilmektedir.” (Gündoğdu ve Zeren, 1999:58).  

Marcia’nın Belirlemiş Olduğu Dört Kimlik Statüsü:

 Dağınık Kimlik (Düşük Keşif, Düşük Bağlanma): Bireyin kimlik ile ilgili konularla ilgilenmediği, henüz herhangi bir amaç, inanç ve değer  belirlemediği ve bu sebepten dolayı bir amaca bağlanamadığı kimlik karmaşasıdır. Ayrıca birey henüz bir kriz yaşamamış ve karşıt ihtimaller  arasında bir seçim yapmamıştır  (Eryılmaz, Aypay, 2011).

 İpotekli Kimlik (Düşük Keşif, Yüksek Bağlanma: Bireylerin kriz yaşamadan, çoğunlukla anne ve babaları tarafından kendilerine sunulan  değer ve inançlara koşulsuz bağlanmalarıdır.

 Askıya Alınmış Kimlik /Moratoryum (Yüksek Keşif, Düşük Bağlanma): Bireylerin yaşamış oldukları krizlerin ardından ilke ve inançlarına  yönelik bazı araştırmalar yapıyor olmalarına rağmen henüz bu ilke ve inançlara bağlanamamalarıdır.

Başarılı Kimlik (Yüksek Keşif, Yüksek Bağlanma): Bireylerin yaşamış oldukları krizlerin ardından kendi belirledikleri ilke, değer ve inançlara bağlanmalarıdır. Bu bireyler tutarlı bir kimlik oluştururlar. Başarılı kimlik statüsündeki bireyler aileleri tarafından özerklikleri desteklenen kişilerdir.

Erikson’un kişiliğe karşı rol karmaşasını başarılı ve dağınık kimlik temsil etmektedir.

Marcia, başarılı bir kimlik statüsü oluşabilmesi için var olan seçeneklerin aktif bir şekilde araştırılmasının ve uzun süreli olarak içsel yatırımların meydana getirilmesinin güvenli bağlanmaya dayalı olduğunu söylemektedir. Aksi halde dağınık kimlik statüsünün oluşacağını belirtmektedir.

Kaynakça:

Atak, H.(2011). Kimlik gelişimi ve kimlik biçimlenmesi: kuramsal bir değerlendirme. Psikiyatride güncel yaklaşımlar, 3(1),163-213.

Eryılmaz, A., Aypay, A. (2011). Ergen öznel iyi oluşu ile kimlik statüsü ilişkisinin incelenmesi. Dicle üniversitesi Ziya Gökalp eğitim fakültesi dergisi, 16,167-179.

Gündoğdu, M., Zeren, Ş. G. (1999). Yetiştirme yurdunda ve ailesinin yanında kalan ergenlerin kimlik gelişimlerinin karşılaştırılması. Türk psikolojik danışma ve rehberlik dergisi, 3(22), 57-65.

Aylin TUFAN

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi- Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü/3.sınıf.


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.