Jerome S. Bruner ve Bilişsel Gelişim Kuramı

brunerin bilişsel gelişim kuramı, jerome s. bruner bilişsel kuramı, bilişsel gelişim kuramı bruner, bruner bilişsel gelişim kuramı dönemleri

Jerome S. Bruner ve Bilişsel Gelişim Kuramı
06 Haziran 2017 Salı 22:41

Jerome S. Bruner 1915 yılında New York’ta doğdu. 1947 yılında Harvard üniversitesinden doktora derecesi aldı. II. Dünya savaşı süresince, Amerikan ordusunda sosyal psikolog olarak çalıştı. Doktora derecesini aldıktan sonra, öğretim üyeliğine atandı ve Bilişsel Araştırmalar Merkezi’nin kuruculuğu ve yöneticiliğini üstlendi. 1940’lı yıllardan itibaren ihtiyaçlar ve güdüler üzerine çalıştı. 1950’li yıllardan itibaren de Amerika’daki okullaşma ile ilgili çalışmalarda bulundu. Bruner bu süreç içerisinde birçok sempozyum ve panelde görev aldı. 1960’lı yıllarda bilişsel gelişim teorisini geliştirdi. 1963 yılında Amerikan Psikologlar Derneği ödülünü aldı ve derneğin yöneticiliğini yaptı. 1970’li yılların başlarında, Harvard Üniversitesi’nden ayrılarak çeşitli üniversitelerde öğretim üyeliği yaptı (Öztürk, 2014).Bruner, bilişsel gelişim süreçleri konusunda araştırmalar yapmış olup buluş yoluyla öğrenme modelini geliştirerek psikoloji ve eğitime önemli katkılarda bulunmuştur.

Bruner, bilişsel gelişimle yakından ilgilenmiş olup, ayrıntılı bir şekilde inceleyerek görüşlerine bir kuram haline getirmiştir. Bilişsel gelişimi anlatan noktaları şöyle sıralayabiliriz:

-Gelişim bilgiyi işleme sürecinin ve depolama işlemenin gelişimine bağlıdır (Senemoğlu, 2007).

-Bilişsel gelişimin olabilmesi için öğrenen olduğu gibi bir öğretenin de olması gerekmektedir. Bu iki öge etkileşim içinde olmalıdır. Burada ebeveynler ve öğretmenler önem kazanmaktadır.

-Bilişsel gelişimde dil önemli bir anahtardır (Senemoğlu, 2007). Dilin, iletişim kurmada ve dünyayı anlamada rolü büyüktür.

-Bilişsel gelişim, bireyin kendisinin farkında olması ve çevreyle etkileşim halinde olmasını sağlar.

Bruner'in Bilişsel Gelişim Dönemleri:

Bruner’e göre bilişsel gelişimin 3 evresi bulunmaktadır. Gelişim, eylemsel (enactive), imgesel (imaginative) ve sembolik (sembolic) olarak adlandırılan belli başlı üç gelişim aşamasından oluşur (Senemoğlu, 2007).

Eylemsel Dönem (0-3 yaş):

Bilişsel gelişimin ilk aşamasıdır. Çocuk bu dönemde bulunduğu çevreyi eylemlerle anlar. Duyu organlarının tümünü kullanarak, yaşayarak ve nesnelerle birebir iletişim ve temas kurarak yani dokunarak, iterek, vurarak etrafını tanır ve keşfeder. Çocuklar bu dönemde psiko-motor yani hareketlerle öğrenme gerçekleştirmektedirler. Bu yüzden nesneler onlar için eylemlerin birer sembolü niteliğindedir. Dolayısıyla nesneleri ifade eden kelimeleri öğrenmeleri de eylem yoluyla gerçekleşmektedir.

Örnek: Çocuk için biberon su içme eylemini temsil ediyor ise çocuk susadığını belli etmek için biberonu işaret edecektir.

İmgesel Dönem (4-6 yaş):

Bilişsel gelişimin ikinci aşamasıdır. Çocukların bu dönemde daha çok görsel bellekleri işlevlidir. Çevrelerini imgeler yoluyla tanımaları daha kolaydır. Herhangi bir nesneyi, olayı, durumu nasıl algılarlarsa zihinlerinde o şekilde canlandırırlarve bu dönemde herhangi bir nesneyi, olayı görmedenresmedebilirler (Senemoğlu, 2007). Bu sebeple algıları önemli bir yere sahiptir. Aynı zamanda bu dönem Piaget’nin işlem öncesi dönemine denk gelmektedir.

Sembolik Dönem (7 yaş ve üstü):

Bilişsel gelişimin üçüncü ve son evresidir. Bu dönemde çocuk için dil ve semboller ön plandadır. Çocuk herhangi bir olayın anlamını açıklayan sembolleri kullanabilir (Kol, 2011). Çocuklar değişik alanların sembollerini kullanarak bunlar arasında bağlantı kurabilirler. Aynı zamanda sembolik dönem, yaşantıların formüle edilmesini sağlar (Senemoğlu, 2007).

Bruner, bu evrelerin birbirleriyle bağlantılı olduğunu ve evrelerdüzenli bir şekilde ilerler ise bilişsel gelişimin amacına uygun ve zamanında tamamlanacağını söylemektedir.

Kaynakça:

Kol, S. (2011). Erken çocuklukta bilişsel gelişim ve dİl gelişimi. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 21 (Mayıs 2011), ss. 1-21.

Bruner, J. S. (2004). The process of education. (T. Öztürk, Çev.) Ankara: Pegem.

Senemoğlu, N. (2007). Gelişim, öğrenme ve öğretim. Ankara: Yargı.

SENA TOPAL

Yıldız Teknik Üniversitesi- Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik/ 2. Sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.