Çevresel Sinir Sistemi

çevresel sinir sistemi nedir, çevresel sinir sisteminin görevleri nelerdir, sempatik sinirler, sempatik sinirlerin görevleri, parasempatik sinirler

Çevresel Sinir Sistemi
31 Ağustos 2017 Perşembe 22:24

Çevresel sinir sistemi, duyu organlarına bağlı olarak görev yapan sinir hücreleri (nöronlar) aracılığıyla dış dünyadan aldığı bilgileri merkezi sinir sistemine aktarırken yine merkezi sinir sisteminden aldığı emirleri nöronlar aracılığıyla kaslara ve iç organlara iletir(Cüceloğlu,1990). Çevresel sinir sisteminin iskelet kaslarının kontrolünden sorumlu olan, dış dünya ile ilgili bölümüne bedensel (somatik) sinir sistemi; kan damarlarını, kalbi, düz kasları, iç organları ve bezleri sinir sistemine bağlayan ve istem dışı işlevleri kontrol eden bölümüne ise otonom (autonomic) sinir sistemi adı verilir.

Somatik Sinir Sistemi        

Somatik sinir sistemi duyu organlarından gelen bilgileri alır ve iskelet kaslarını da kontrol eder (Coşkun ve Özabacı, 2013).

Somatik sinir sisteminde üç tür nöron bulunur. Bunlardan ilki afferent (duyusal, alıcı) nöronlardır. Afferent nöronlar duyu organlarından, eklemlerden ve kaslardangelen bilgileri alıp merkezi sinir sistemine iletirler. İkincisi efferent (motor, gönderici) nöronlardır. Bu nöronlar ise merkezi sinir sisteminden gelen emirleri vücuttaki doku ve organlara iletirler. Bir diğer nöron türü ise iternöronlar (ara sinirler)dir. Bu nöronlar da afferent ve efferent sinirler arasındaki bağlantının kurulmasından sorumludur (Coşkun ve Özabacı, 2013).

Otonom Sinir Sistemi

Otonom sinir sisteminin görevi, iç organların ve iç salgı bezlerinin işleyişidir (Cüceloğlu, 1990). Bu sistem iç organlardan aldığı bilgilere göre vücudun ihtiyaçlarını otomatik olarak karşılayarak vücut içi dengenin oluşturulmasını sağlar (Coşkun ve Özabacı, 2013).

Otonom sinir sistemi de kendi içinde anatomik olarak farklılıkları bulunan sempatik (sympathetic) ve parasempatik (parasympathetic) sistemlere ayrılır.

Sempatik Sinir Sistemi:

Sempatik sinir sistemi; omurilik kemiğinin göğüs ve bel bölgesindeki sinirler ve gangliyonlardan oluşan ve kalp atışını uyarmak, göz bebeğini genişletmek gibi fonksiyonları olan otonom sinir sisteminin ilgili kısmıdır. Vücutta depo edilen enerjinin tüketileceği etkinliklerde bulunur. Genellikle iç organların çalışma hızını arttırıcı yönde etkiler. Organizmaya yönelik bir tehlike algılandığında; organizmayı savaş ya da kaç tepkisi oluşturmaya hazırlar (Coşkun ve Özabacı, 2013).

Parasempatik Sinir Sistemi

Otonom sinir sisteminin kafatasından kuyruk sokumuna kadarki bölgelerinde bulunan sinirler ve gangliyonlardan oluşan ve sempatik sisteme muhalif olarak işlev gören; örneğin kalp atışını engelleyen veya göz bebeğini kısan kısmıyla ilgilidir. Vücutta depo edilen enerjinin artırılacağı aktivitelerde bulunur. Genellikle iç organların çalışma hızını yavaşlatıcı yönde etkiler (Cüceloğlu; 1990).

Sempatik sistemin etkisi sonucu artan vücuttaki iç organların çalışma hızını dengeleyici etki gösterir (Coşkun, Özabacı; 2013).

Kaynakça:

Cüceloğlu, D. (1990) .İnsan ve davranışı. İstanbul: Remzi

Coşkun, H. ve Özabacı, N. (Ed.). (2013). Psikolojiye giriş. İstanbul: Lisans

Rabia MAVİŞ


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
psikoloji son sınıf - 2 ay önce
Merhaba
Klinik Psikoloji ve Klinik Nöropsikoloji arasındaki fark tam olarak nedir ? Klinik nöropsikoloji master'ı yaparsak aynı zamanda danışan görüp terapi yapabiliyor muyuz ?
Teşekkür ederim şimdiden
Avatar
Yusuf - 4 gün önce
Ümstad Çok İyisin Beğğğğ