Psikanalitik Kuram: Ders Notları

psikanalitik kuram ders notları, psikanaliz ders notları, psikanaliz ve freud ders notları

Psikanalitik Kuram: Ders Notları
10 Ağustos 2016 Çarşamba 10:42

Kurucusu: Sigmund Freud

Odak Noktası:

1) Psikanalitik kuramın temel odak noktası kişinin geçmiş deneyimleri, erken çocukluk yaşantıları ve bilinç dışı faktörlerdir. İnan davranışlarının bu üç faktör tarafından belirlendiğini kabul eder.

2) Kuram cinselliğe yoğun bir şekilde vurgu yapmaktadır.

İnsan Doğasına Bakışı:

Psikanalitik kuramın insan doğasına bakışı olumsuzdur. İnsanı saldırganlık ve cinsellik dürtüleriyle hareket eden yıkıcı bir varlık olarak görmektedir.

İnsan Davranışına Bakış:

Psikanalitik kurama göre insan davranışı " libido " olarak isimlendirilen cinsel gücün bir nesneye yönlendirilmesi ile oluşan "kateksis ve antikateksis " süreçlerinde oluşmaktadır. Ayrıca psikanalitik kurama göre insan davranışı deterministiktir yani kişi kendi kararlarını kendisi verememektedir. Her davranış kendisinden önce oluşan bilinç altı faktörler tarafından belirlenmekte ve libido buna göre bir nesneye yönlendirilmektedir.

Temel Kavramlar

1.İçgüdü: Doğuştan var herhangi bir şekilde öğrenilmemiş olan davranışlardır. Örn: Arıların bal yapması. / Annelerin çocuklarını koruma içgüdüsü.

2. Dürtü: Yaşamsal istek ve ihtiyaçlardır. Örn: Açlık, Susuzluk, Cinsellik

3.Libido: İnsanın içerisinde bulunan cinsel güçtür. İnsan herhangi bir davranışta bulunacağı zaman libido enerjisini kullanır.

3.1. Kateksis: Libido enerjinin herhangi bir nesneye yönlendirilmesidir. Böylece organizma davranış için harekete geçmiş olur.

3.2. Antikateksis: İçgüdünün tatmin edilmesini sağlayan herhangi bir  engeldir.

4.  Psişik Determinizm: Bu ilkeye göre gerçekleşen hiçbir davranış ya da olay rastlantı değildir ve mutlaka bir belirleyicisi vardır. Buradan yola çıkarak insanın hiçbir davranışı tesadüfi, yanlışlıkla ya da kazara değildir.

5. Parafrakslar: İnsanların istemeden yaptıkları bilinçdışı hatalardır. Her ne kadar günlük hayatta dil sürçmeleri, unutmalar, kazalar ve kalem sürçmeleri normal birer süreç olarak görülse de psikanalitik kurama göre bu davranışlar bilinçdışında birer anlam taşımaktadır.

6.  Topografik Model: Psikanalitik kurama göre, zihin 3 katmandan oluşmaktadır. Bunlar bilinç, bilinçdışı ve ön bilinçtir.

6.1. Bilinç:  Farkında olduğumuz duygu, düşünce ve davranışlarımızın bulunduğu katmandır.  Bildiğimiz ve hatırladığımız her türlü deneyim, yaşantı ve kişilik özelliklerimiz bu katmanda yer almaktadır.

6.2. Bilinç Öncesi:  O sırada farkında olmadığımız ancak düşündüğümüz taktirde hatırladığımız duygu, düşünce davranış gibi her türlü içerik bu katmanda yer alır . Örn: İlkokul öğretmenimizin ismi.

6.3 Bilinç Dışı: Farkında olmadığımız tüm duygu, düşünce, istek  ve davranışlarımız bu katmanda yer almaktır. Hatırlamak istemeyerek unuttuğumuz olaylar, hatırlamadığımız çocukluk yaşantılarımız ve bilinçdışı çatışmalar da bu katmanda yer almaktadır. Bu katman davranışlarımı yönlendiren ve davranışlarımızın altında yatan sebeplerin bulunduğu katmandır.

7.Yapısal Model: Freud'a göre zihinsel süreçleri işlemesini sağlayan 3 yapı vardır. Bunlar id, ego ve süperego olarak isimlendirilmiştir.

7.1. İd: İd, yapısal modelin biyolojik yapısıdır. İnsanın ilkel ve bencil tarafıdır. İnsan biyolojik gereksinimleri isteklere dönüştürür. Açlık, susuzluk ve cinsellik gibi ihtiyaçların doyurulması yönünde organizmayı baskı altına alır. Haz ilkesine göre hareket etmektedir. İnsanı haz alacağı davranışlara yöneltir ve acı çekeceği davranışlardan uzaklaştırır.

7.2 Ego: "Ben " anlamına gelmektedir. Görevi İd ve süper ego arasındaki dengeyi bulmak ve insanın hayatını uygun bir şekilde sürdürebilmesini sağlamaktır. Ego gerçekçi, mantıklı ve analitik bir şekilde düşünür. Gerçeklik ilkesine göre hareket etmektedir. 6 -8 aylarda id den evrimleşerek oluşur.

7.3. Süperego: İnsan ahlaki ve toplumsal tarafıdır. Vicdani ilkelere göre hareket etmektedir. İnsan davranışının toplumsal doğrulara, vicdani kurallara göre yönlendirmek ister. Süperego ego'dan  3-5 yaş civarlarında ayrılarak gelişir.

8. Kaygı: Psikanalitik kurama göre ego, id ve süperego arasındaki çatışmada dengeyi sağlayamadığında  ve organizma herhangi bir açıdan tehlikede olduğunda ortaya çıkar. Nevrotik kaygı, gerçeklik kaygısı ve ahlaki kaygı olmak üzere üç tür kaygı vardır.

8.1 Gerçeklik Kaygısı: Kişinin gerçek olaylarlar karşısında yaşadığı kaygıdır.

8.2 Nevrotik Kaygı: İd'in isteklerini organizmayı kontrol altına alabileceğine yönelik kaygıdır.

8.3 Ahlaki Kaygı: Kişi id'in etkisinde kalarak ahlaki ve toplumsal ilkelerce kabul edilemeyecek duygu, düşünce ve davranışlarda bulunduğunda süper ego suçluluk duygusu ve kınama ortaya çıkartır ve kişi bu sebeple kaygı hisseder.  

9. Savunma Mekanizmaları: Kaygı insan hayatının son derece doğal ve aynı zamanda ayrılmaz bir parçasıdır. Kişinin kaygı hissetmesi çok doğal ve faydalı bir süreçtir. Ancak kaygı miktarının fazla olması organizmayı ruhsal açıdan tehlikeye sokmaktadır. Bu durumde ego savunma mekanizmalarına başvuru. Bu mekanizmaları kullanarak ortaya çıkan kaygının kişinin ruh sağlığına zarar vermesini önlemeye çalışır.  

Diğer Kuramlardan Ayrılan Noktası: Psikanalitik kuram diğer kuramlardan geçmişe çok yoğun bir şekilde vurgu yapması ve cinselliğe aşırı önem atfetmesiyle ayrılmaktadır. Aynı zamanda topografik model ve yapısal model pikanalitik kuramın en özgün ve ayırıcı kavramlarıdır.  

Diğer Kuramlarla Benzer Noktaları: Diğer kuramlar Psikanalitik kuram kadar yoğun olmasa da kişinin erken çocukluk yaşantılarının ve geçmiş deneyimlerinin kişinin davranışı ve kişiliği üzerinde etkisi olduğunu kabul etmişlerdir.  

Değerli arkadaşlar, ders notları olarak bu şekilde çok sayıda yazı ekleyeceğiz, bu açıdan yazıyı okuduğunuzda aşağıdaki yorum kutusundan olumlu ya da olumsuz yorum ve önerilerinizi bırakmanız bizi çok mutlu edecektir. :)


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
Avatar
tuncay - 2 hafta önce
freud ve bulgularını daha yakından algılamak açısından aydınlatıcı
teşkkürle