Sosyal Bilimlerde Sık Kullanılan Yöntem: Nicel Araştırmalar

nicel araştırma nedir, nicel araştırma yöntemleri nelerdir, nicel araştırmanın özellikleri nelerdir, nicel araştırmada dikkat edilecek hususlar nelerdir

Sosyal Bilimlerde Sık Kullanılan Yöntem: Nicel Araştırmalar
01 Mart 2017 Çarşamba 18:45

Sosyal bilimler alanında bir araştırma yapmaya karar verdiğinizi varsayalım. Sizce önce nereden başlamanız gerekir? Her araştırmacının kendine has adımları olsa bile, literatürde araştırmacılar nezdinde temel olarak izlenen bir yol bulunduğunu söylemek mümkün olacaktır. Bu yol yapmayı planladığınız çalışmanın değişkenlerine ve sorduğunuz sorunun niteliğine göre değişkenlik göstermektedir. Tüm bunları göze aldığımız zaman, bu çalışmada araştırma yöntemlerinin bir alt kategorisi olan nicel araştırmaları inceleyeceğim.

Nicel Araştırma Nedir?

Nicel araştırmalar, doğa bilimleri içerisinde en çok kullanılan araştırma yöntemidir. Araştırma içinde genel olarak sayısal veriler kullanılarak olgu ve durumlar gözlemlenmektedir. Genel olarak araştırma konularına uyumlu bir araştırma yöntemi seçilmelidir. Yani örneğin fizik, kimya, biyoloji gibi alanlarda sayısal değerlendirmenin kullanılmasından dolayı en sık tercih edilen araştırma yöntemidir.

Nicel Araştırmanın Genel Özellikleri

Nicel araştırmalar yapılırken dikkat edilmesi gereken birkaç husus vardır. Bunlar;

- Nicel araştırmalar genellikle bir nedensellik ilkesi altında olguları analiz etmeye çalışır. Bu nedenle bir araştırmaya başlamadan önce araştırılan konunun amacı belirlenip buna uygun şekilde uygulanmalıdır (Aksoy, 2005).

- Araştırmacının nesnelliği nicel araştırmalar yapılırken en önemli unsurlardan birisidir. Kullanılan yöntemlerin muhakkak tarafsız ve nesnel bir şekilde uygulanması gerekir. Uygulama sonrası elde edilecek sonuçların ise istatiksel bir şekilde değerlendirilmesi, bu araştırma yönteminin doğasına uygun olacaktır.

- Çevresel koşullar nicel araştırmalar içinde belli ölçüde kontrol altında tutulmalıdır. Verilerin analizinin doğruluğu ve geçerliliği açısından bu durum ayrıca bir önem teşkil etmektedir.

- Nicel araştırmalar içerisinde çoğunlukla tümdengelim ilkesi benimsenmektedir ve bununla uyumlu bir akıl yürütme yapılması gerekmektedir. Aslında temel olarak araştırma genelden özele gidecek biçimde parçalara ayrılarak organize edilmektedir. Burada yapılmak istenen değişkenler arasındaki nedenselliği işaret etmek ve sonrasında da bu nedenselliği kanıtlayarak hipotezine uygun bir şekilde genelleştirmek olmuştur.

- Araştırma uygulanırken araştırmacı hipotezine uygun şekilde veri toplamaya çalışmalıdır.

- Bulguların doğruluğu, araştırma sonuçlarının evrensel olarak doğruluğu kabul edilmeli ve geçerli olmalıdır. Bundan dolayı araştırmalar başka kültürlerde yapıldığında da sonucun araştırmayla uyumlu olması gerekmektedir.

Nicel Araştırmanın Amacı

Nicel araştırmanın amacı, araştırılan olguların gözlem veya deney yoluyla ölçmeye çalışmaktadır. Ayrıca yapılan araştırma sonuçlarının ileriye yönelik tahminde bulunması konusunda işlevli olması gerekmektedir. Bir nicel araştırma sonucunun güvenirliliği ve geçerliliğinin sağlanması ise bu araştırma türünün olmazsa olmazlarındandır.

Nicel Araştırma Çeşitleri

Daha önce de belirttiğim üzere, nicel araştırmalar olgu karşısında gözlem veya deney yoluyla topladığı verileri analiz ederek bir genelleme yapmaya çalışmaktadır. Bu yüzden de araştırma yapılırken verilerin toplanması o araştırmanın güvenirliği açısından ayrıca bir öneme sahiptir. Nicel araştırma yöntemleri gözlem ve deney olarak iki kategoriye ayrılmaktadır.

Yapılandırılmış Gözlem

Nicel araştırmaların özellikleri içerisinde gözlem yapma önemli bir yere sahiptir. Bu durum araştırmanın güvenirliliğini artırmak adına da başvurulan yöntemlerden birisidir. Bilgi almak için başvurulan bu yöntem içerisinde tüm standart prosedürleri barındırdığı için araştırmacının yapacağı gözlem içeriği ve koşullarını önceden ayarlamasına imkân sağlamaktadır.

Yapılandırılmış gözlem içerisinde anket çalışmaları yer almaktadır. Kullanım alanlarına göre çeşitli kolaylıklar sağlayan bu anketler; kâğıt üzerinde sorulan sorulara yanıtların kaydedildiği biçimde gerçekleştirilebileceği gibi, internet veya posta yoluyla da uygulanabilir. Araştırmanın standartlar içerisinde kolay ve anlaşılır bir dili olması ayrıca cevapların kısa veya net olması gerekmektedir.

Araştırma koşulları içerisinde objektif olmak mühimdir ve bu yüzden soruların kişiler tarafından yanlış anlaşılmayacak şekilde hazırlanması gerekmektedir. Son olarak bu yöntem kullanılırken, araştırmacının testi uyguladığı kişiyi yönlendirici veya rencide edecek bir duruşa sahip olmaması gerekir.

Yapılandırılmış Görüşme

Önceden hazırlanan soruların katılımcılara yüz yüze sorularak cevapların kaydedildiği bir yöntemdir. Bu yöntem içerisinde açık uçlu sorular da sorulabilir. Ayrıca bunların yanı sıra, araştırma sürecinde çeşitli deneylerin yapılması araştırmayı ilerletecek unsurlardandır. Deney süresince ise, dış faktörlerin kontrolü araştırmacı tarafından belirlenir ve araştırma koşullarına göre uygulama yapılır. Sonucu bulmak için iki farklı grup seçilip değişkenliklere bağlı olarak sonuç analizi yapılır.

Yarı deney yönteminde ise durum biraz daha farklıdır. Hipotezin doğruluğu araştırılırken laboratuvar ortamında olunmadığı için dış faktörlerin tam olarak kontrol edilemediği durumlar görülebilmektedir. Genellikle sonuçlar bulunurken deney grubunun karşısında bir kontrol grubu oluşturulmaktadır.

Toparlayacak olursam, nicel bir araştırma uygulaması yapılırken araştırmacıdan araştırmanın desenini oluşturması beklenmektedir. Bu durum bazı konularda uygulamacıya fayda sağlarken bazı durumlar karşısında zorluklar yaşatmaktadır. Örneğin; araştırma sonuçlarını genelleştirmek mümkündür veya bir konuda yapılan araştırma benzer bir içeriğin anlaşılmasına yarar sağlayabilir. Diğer bir açıdansa, araştırmada mükemmel örneklem almak zordur veya araştırmanın konusuna uygun veri toplamak çok kolay olmayacaktır (Gürbüz ve Şahin,2015).

Kaynakça:

Aksoy,H. (2005). Nitel araştırma yöntemleri. Ankara Üniversitesi, Ankara.

Gürbüz,S.& Şahin,F. (2015). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Seçkin:Ankara

Ebru MERDOĞLU

Okan Üniversitesi - Klinik Psikoloji Yüksek Lisans Programı/ 1. sınıf


İlgili Galeriler
Yorum Ekle
İsim
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.